Sprzedaż kubków z tworzyw sztucznych a nowe obowiązki BDO

Tytułem wstępu

Nowe obowiązki dla Przedsiębiorców wprowadzone zostały ustawą z dnia 14 kwietnia 2023 roku o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta jest transpozycją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko (SUP).

Jeśli jesteś Przedsiębiorcom prowadzącym jednostkę handlu detalicznego lub jednostkę handlu hurtowego, w których są oferowane produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienione w załączniku nr 6 do ustawy będące opakowaniami masz obowiązki wynikające z Dyrektywy SUP.

Czym są produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych

Produktem jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego jest produkt, który jest w całości lub w części wykonany z tworzyw sztucznych i który nie został przeznaczony, zaprojektowany ani wprowadzony do obrotu tak, aby został wielokrotnie użyty.

O jakich opakowaniach mowa?

  1. Kubki na napoje, wraz z ich pokrywkami i wieczkami.,
  2. Pojemniki na żywność, w tym pudełka z pokrywkami lub bez, przeznaczone do umieszczania w nich żywności, która:
    a) jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia, na miejscu lub na wynos,
    b) zazwyczaj spożywana jest bezpośrednio z pojemnika,
    c) jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, takiej jak przyrządzenie, gotowanie czy podgrzewanie.

Aby lepiej zrozumieć sedno sprawy podam Tobie prosty przykład.

Ania prowadzi sklep spożywczy. W swojej ofercie ma kubeczki jednorazowego użytku. Ania twierdzi, ze kubczeki są z papieru. I na pewno nie są to kubki z tworzyw sztucznych. Kubki sprzedaje w 6-paku. Ania wcześniej nie miała wpisu w BDO

Kubeczki, które oferuje Ania w swoim sklepie wyglądają tak:

Na pierwszy rzut oka, faktycznie kubek wygląda na wykonany z papieru. Jednak takim produktem nie jest. Kubek został wykonany z papieru oraz tworzywa sztucznego. Wnętrze kubka zostało wyłożone tworzywem sztucznym. Na kubeczkach wykonanych w całości lub części z tworzyw sztucznych widnieje specjalne oznaczenie. Zwróć na nie uwagę. To charakterystyczny żółwik.

Hasło PLASTIC IN PRODUCT/PRODUKT ZAWIERA PLASTIK
ma podkreślić obecność tworzywa sztucznego w produkcie, aby uświadomić użytkownikowi konieczność jego odpowiedniej utylizacji po wykorzystaniu.

Ustaliliśmy, że oferowane przez Anię kubeczki są w części wykonane z tworzywa sztucznego. Co się z tym wiąże?

Pamiętaj!

Kubek jednorazowego użytku wykonany w całości z tworzywa sztucznego, jak i kubek wykonany częściowo z papieru, ale zawierający cienką warstwę z tworzywa sztucznego, to produkty jednorazowego użytku z tworzywa sztucznego.

Kim jesteś w systemie

Rozróżniamy dwa rodzaje podmiotów, do których są skierowane przepisy prawa.

  • podmioty wprowadzające produkty do obrotu
  • podmioty udostępniające produkty jednorazowe z tworzyw sztucznych w punktach handlowych lub gastronomicznych.

W analizowanym w tym artykule przypadku będziesz udostępniającym produkt. Dotyczy to podmiotów prowadzących jednostkę handlu detalicznego, jednostkę handlu hurtowego. Jednostkę gastronomiczną w której oferowane są klientom produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami również, ale temu tematowi poświęcono inny artykuł.

Obowiązek rejestracji w BDO

Wniosek rejestracyjny Przedsiębiorca winien złożyć do dnia
24 sierpnia 2023 roku za pośrednictwem indywidualnego konta w systemie BDO. 

Jeśli do dnia dzisiejszego nie spełniłeś obowiązku rejestracyjnego zrób to niezwłocznie.

Opłata rejestrowa

Wniesienie opłaty rejestrowej oraz opłaty rocznej nie dotyczą punktów handlowych, punktów gastronomicznych oraz urządzeń vendingowych.

Ewidencja nabytych i wydanych opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych

Nowelizacja ustawy wprowadziła nowy obowiązek dla przedsiębiorców. Chodzi o prowadzenie ewidencji nabytych i wydanych opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych nie tylko dla przedsiębiorców z branży gastronomicznej oraz handlu hurtowego a także używających urządzeń vendingowych do pakowania i oferowania produktów w takich opakowaniach, ale także dla handlu detalicznego.

Ewidencja dotyczy opakowań na napoje i żywność. Jako, ze przepisy prawa w tym zakresie weszły w życie w dniu 24 maja 2023 roku, to w myśli zapisów ustawy o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej od dnia 24 maja 2023 roku przedsiebiorcy mają obowiązek prowadzenia takiej ewidencji.

Pamiętaj!

Informacje zawarte w ewidencji przechowuj przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego ewidencja dotyczy.

Jeśli przedsiębiorca zarządza więcej niż jedną jednostką gospodarczą musi prowadzić oddzielnie ewidencję dla każdej z nich.

Kary za brak ewidencji lub jej nierzetelne prowadzenie bądź nieprzechowywanie danych

Brak prowadzenia ewidencji, jej niewłaściwe prowadzenie lub nieprzechowywanie danych przez odpowiedni okres to w myśl przepisów administracyjna kara pieniężna w wysokości od 500,00 zł do 20 000,00 zł, nakładana przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej.

W dniu 2 stycznia 2024 roku Klient chce kupić kubeczki jednorazowego użytku, czy coś sie zmieni?

Tak. Ania będzie zobowiązana pobrać od Klienta opłatę konsumencką za sprzedany kubek wykonany częściowo lub w całości z tworzywa sztucznego.

Sprzedawca kubków, o którym mowa, będzie obowiązany od 1 stycznia 2024 roku do pobierania opłaty od użytkowników końcowych tych kubków.

Pobranie opłaty konsumenckiej

Opłatę konsumencką od użytkownika końcowego pobierasz tylko od produktów jednorazowego
użytku z tworzywa sztucznego, które są opakowaniami i zostały wymienione w załączniku nr 6 do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, a więc od tych, o których mowa w tym artykule.

Od dnia 1 stycznia 2024 roku Przedsiębiorcy nie będą już mogli wydawać bezpłatnie produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. Przedsiębiorca będzie musiał pobrać od klienta dodatkową opłatę, a następnie odprowadzić ją do marszałka województwa.

Propozycje stawek dla kubków na napoje wynoszą 0,20 zł za sztukę (z pokrywką lub wieczkiem), z kolei dla pojemników na żywność – 0,25 zł za sztukę. Maksymalna wysokość opłaty za jedno opakowanie nie powinna przekraczać 1,00 zł.

Przedsiębiorcy, którzy zostali zobowiązani do pobrania opłaty od klientów końcowych, będą ją wpłacać na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce pobrania opłaty, w terminie do 15 marca roku następnego po roku, w którym opłata została pobrana.

składania rocznych sprawozdań o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami w systemie BDO.

Kary za brak pobrania opłaty

Przedsiębiorcy, którzy nie będą pobierali opłat od użytkowników końcowych, a do których są zobowiązani przepisami prawa, mogą zostać ukarani administracyjnie przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Handlowej karą pieniężną. Kara ta wynosi od 500,00 zł do 20 000,00 zł.

Z kolei marszałek województwa będzie odpowiedzialny za kontrolę wysokości i prawidłowości pobieranych opłat, a do tego celu będą mu przysługiwać uprawnienia organów podatkowych.

Zaniechanie obowiązku pobrania opłaty lub wniesienie jej w niższej wysokości może spowodować określenie przez marszałka województwa dodatkowej opłaty w drodze decyzji. Opłata wyniesie 50 proc. kwoty zaległej opłaty. 

Opakowania alternatywne

Od 1 lipca 2024 roku Przedsiębiorca ma ustawowy obowiązek zapewnienia odbiorcy końcowemu dostępność w sprzedaży opakowań alternatywnych dla opakowań jednorazowych wykonanych w całości lub w części z tworzyw sztucznych. Mogą to być opakowania wielokrotnego użytku bądź też opakowania wykonane z innych materiałów, w tym oksydegradowalnych tworzyw sztucznych. 

Opakowania alternatywne to na przykład opakowania z pulpy roślinnej z trzciny cukrowej lub pulpy drzewnej. Dopuszczone są opakowania z tworzyw sztucznych wielokrotnego użytku, takie jak kubki na napoje wydawane za kaucją i napełniane ponownie.

Kontrole Inspekcji handlowej

Uprawnienia kontrolne wypełnienia obowiązków związanych z poborem opłaty od konsumentów a także zapewnienie opakowań alternetywnych ustawodawca nałozył na Inspekcję Handlową. Pierwsze kontrole rozpoczną sie już po 1 stycznia 2024 roku.

Złożenie sprawozdania poprzez bazę BDO

Do dnia 15 marca 2024 roku masz obowiązek po raz pierwszy złożyć sprawozdanie za rok 2023.

*Artykuł ma charakter informacyjny i ma na celu zwiększenie świadomości Przedsiębiorców w zakresie obowiązków prawnych związanych z Bazą Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami. Dążymy do tego, aby firmy działały zgodnie z przepisami prawa w zakresie ochrony środowiska i były świadome swoich obowiązków. Prawo do artykułu posiada firma Arbol Wspieramy Ochronę Środowiska.